عمان در سالهای اخیر با توسعه مناطق آزاد، مناطق اقتصادی ویژه و اصلاح قوانین سرمایهگذاری، مجموعهای از مشوقها را برای جذب سرمایهگذاران خارجی ایجاد کرده است. یکی از مهمترین مزایای این کشور، امکان مالکیت ۱۰۰ درصدی سرمایهگذار خارجی در بسیاری از ساختارها و مناطق سرمایهگذاری است؛ با این حال، نوع فعالیت و محل اجرای پروژه در میزان و نوع مشوقها تأثیر مستقیم دارد.
برای سرمایهگذار خارجی، شناخت دقیق این معافیتها پیش از انتخاب محل ثبت شرکت میتواند در کاهش هزینههای راهاندازی و تعیین ساختار مناسب سرمایهگذاری اهمیت زیادی داشته باشد.
مهمترین مشوقهای سرمایهگذاری خارجی در عمان
۱. مالکیت ۱۰۰ درصدی برای سرمایهگذار خارجی
در بسیاری از فعالیتها و بهویژه در مناطق اقتصادی ویژه و مناطق آزاد عمان، امکان مالکیت ۱۰۰ درصدی سرمایهگذار خارجی پیشبینی شده است.
این موضوع به سرمایهگذار اجازه میدهد بدون نیاز به شریک عمانی، در چارچوب مقررات مربوط، ساختار مالکیت شرکت خود را تنظیم کند. البته باید توجه داشت که مقررات مربوط به برخی فعالیتهای خاص ممکن است متفاوت باشد.
۲. معافیتهای مالیاتی
یکی از مهمترین مشوقهای عمان، معافیت مالیاتی برای پروژههای واجد شرایط در مناطق اقتصادی و آزاد است.
بر اساس اطلاعات رسمی سازمان مناطق اقتصادی ویژه و مناطق آزاد عمان (OPAZ)، شرکتهای واجد شرایط در این مناطق میتوانند از معافیت مالیات بر درآمد برخوردار شوند و در برخی مناطق، مدت این معافیت به ۳۰ سال میرسد.
برای نمونه، منطقه اقتصادی ویژه دُقم امکان معافیت مالیاتی تا ۳۰ سال از زمان آغاز فعالیت را اعلام کرده است.
بنابراین نمیتوان یک مدت معافیت ثابت را برای تمام شرکتهای خارجی در عمان در نظر گرفت و باید منطقه، فعالیت و شرایط پروژه بهصورت جداگانه بررسی شود.
۳. معافیتها و تسهیلات گمرکی
از دیگر مزایای مناطق آزاد عمان، برخورداری از تسهیلات گمرکی است.
در مناطق تحت نظارت OPAZ، برای کالاهای واجد شرایط، معافیتهای گمرکی مرتبط با واردات و صادرات یا بازصادرات پیشبینی شده است. با این حال، ورود کالا به بازار داخلی عمان میتواند تابع مقررات و تشریفات گمرکی متفاوتی باشد.
این موضوع برای شرکتهایی که فعالیت آنها بر تولید، واردات مواد اولیه، صادرات و بازصادرات متمرکز است، اهمیت ویژهای دارد.
۴. امکان انتقال سرمایه و سود
یکی دیگر از مشوقهای مهم برای سرمایهگذاران خارجی، امکان انتقال سرمایه و سود است.
OPAZ امکان انتقال کامل سرمایه و سود را از جمله مزایای مناطق تحت نظارت خود اعلام کرده است. همچنین در برخی مناطق، محدودیت خاصی برای معاملات و انتقال ارزهای خارجی وجود ندارد.
این ویژگی برای سرمایهگذارانی که قصد دارند فعالیت تجاری خود را بین عمان و سایر بازارهای منطقهای توسعه دهند، اهمیت عملی دارد.
۵. نبود یا کاهش حداقل سرمایه در برخی مناطق
در برخی مناطق اقتصادی و آزاد عمان، الزامات مربوط به حداقل سرمایه تسهیل شده است.
برای مثال، منطقه اقتصادی ویژه دُقم عدم وجود حداقل سرمایه موردنیاز را بهعنوان یکی از مشوقهای سرمایهگذاری اعلام کرده است.
البته این موضوع نباید به این معنا تلقی شود که برای تمام انواع شرکتها و تمام فعالیتها در عمان هیچ الزام سرمایهای وجود ندارد؛ ساختار شرکت و نوع فعالیت باید جداگانه بررسی شود.
۶. مشوقهای ویژه برای پروژههای صنعتی
عمان برای پروژههای صنعتی نیز مشوقهای مالیاتی در نظر گرفته است.
بر اساس اطلاعات رسمی درگاه مالیاتی عمان، پروژههای صنعتی واجد شرایط میتوانند از معافیت مالیات بر درآمد به مدت پنج سال برخوردار شوند؛ این معافیت مطابق شرایط و ضوابط مربوط اعطا میشود و غیرقابل تمدید اعلام شده است.
بنابراین سرمایهگذاری صنعتی در عمان میتواند علاوه بر مزایای مناطق آزاد، از مشوقهای مربوط به فعالیت صنعتی نیز بهرهمند شود؛ البته شرایط پروژه باید بررسی شود.
آیا همه سرمایهگذاران خارجی در عمان مشمول معافیت مالیاتی هستند؟
خیر.
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور شود صرف ثبت شرکت توسط یک تبعه خارجی، بهطور خودکار موجب معافیت مالیاتی میشود.
معافیتها معمولاً به نوع فعالیت، محل سرمایهگذاری، مجوزها، شرایط پروژه و مقررات منطقه مربوط بستگی دارند.
به همین دلیل، پیش از ثبت شرکت باید مشخص شود:
– فعالیت شرکت چیست؟
– شرکت در سرزمین اصلی عمان ثبت میشود یا منطقه آزاد؟
– آیا پروژه در یک منطقه اقتصادی ویژه قرار میگیرد؟
– فعالیت شرکت تولیدی، تجاری، خدماتی یا صادراتی است؟
– کالاها قرار است در عمان فروخته شوند یا بازصادر شوند؟
– آیا پروژه واجد شرایط دریافت معافیت مالیاتی است؟
کدام مناطق عمان مشوقهای بیشتری ارائه میکنند؟
مناطق آزاد و اقتصادی عمان از مهمترین مقاصد سرمایهگذاری خارجی هستند. از جمله:
منطقه اقتصادی ویژه دُقم (Duqm)
مالکیت خارجی ۱۰۰ درصد، امکان انتقال کامل سرمایه و سود، معافیت مالیاتی تا ۳۰ سال و قراردادهای حق انتفاع تا ۵۰ سال از جمله مشوقهای اعلامشده برای این منطقه است.
منطقه آزاد صحار (Sohar Free Zone)
برای سرمایهگذاران، معافیت مالیات بر درآمد شرکتها، تسهیلات گمرکی، مالکیت خارجی و الزامات سرمایهای تسهیلشده از جمله مشوقهای اعلامشده است. صفحه رسمی OPAZ در سپتامبر ۲۰۲۶ معافیت مالیات بر درآمد شرکتها را تا ۲۵ سال برای منطقه آزاد صحار اعلام کرده است.
منطقه آزاد المزیونه (Al Mazunah Free Zone)
این منطقه نیز مشوقهایی مانند مالکیت ۱۰۰ درصدی سرمایه خارجی، معافیتهای گمرکی و معافیت سود از مالیات بر درآمد را ارائه میکند.
نکته مهم برای سرمایهگذاران ایرانی
برای یک سرمایهگذار ایرانی، انتخاب محل ثبت شرکت در عمان نباید صرفاً بر اساس عنوان «معافیت مالیاتی» انجام شود.
گاهی ممکن است ثبت شرکت در یک منطقه آزاد از نظر مالیاتی جذاب باشد، اما برای فعالیت موردنظر سرمایهگذار، دسترسی به بازار داخلی، بانک، لجستیک، نیروی انسانی، اجاره محل، مجوز فعالیت یا انتقال کالا به سرزمین اصلی اهمیت بیشتری داشته باشد.
بنابراین انتخاب بین مسقط، صحار، صلاله، دُقم، المزیونه یا سایر مناطق، باید بر اساس مدل واقعی کسبوکار انجام شود.
جمعبندی
عمان برای جذب سرمایهگذاری خارجی مجموعهای از مشوقها را در نظر گرفته است؛ از جمله مالکیت ۱۰۰ درصدی خارجی در بسیاری از ساختارها، معافیتهای مالیاتی در مناطق واجد شرایط، تسهیلات گمرکی، امکان انتقال سرمایه و سود و تسهیلات مربوط به زمین و حق انتفاع.
با این حال، میزان و مدت معافیتها برای همه شرکتها یکسان نیست و نمیتوان صرفاً با ثبت یک شرکت در عمان، برخورداری قطعی از تمام این مزایا را تضمین کرد.
به همین دلیل، پیش از اقدام به ثبت شرکت یا انتقال سرمایه، بررسی همزمان نوع فعالیت، محل سرمایهگذاری، ساختار شرکت، وضعیت مالیاتی، مجوزهای لازم و شرایط منطقه آزاد یا اقتصادی ضروری است.
نویسنده
فاطمه مزرعه خطیری
پژوهشگر حقوق تجارت و سرمایهگذاری بینالمللی
مؤلف کتب حقوقی
مدیرعامل مؤسسه حقوقی و داوری
فعال و پژوهشگر حوزه تجارت و سرمایهگذاری ایران و عمان
همکار و فعال تخصصی در حوزه اتاق مشترک بازرگانی ایران و عمان
این مطلب با هدف ارائه اطلاعات عمومی تهیه شده و شرایط معافیتهای مالیاتی و سرمایهگذاری باید بر اساس نوع پروژه، منطقه و مقررات جاری عمان بهصورت موردی بررسی شود.
